การนอนไม่หลับแบบชั่วคราว นอนไม่หลับติดกันหลายวัน แต่ไม่ถึงกับหลายสัปดาห์ มักเกิดจากความกังวล ตื่นเต้น หรือเครียด เรื่องใดสักเรื่อง อาการจะดีขึ้นในไม่กี่วันหรือบางคนอาจใช้ยานอนหลับช่วยนิดหน่อยเพื่อให้ดีขึ้นได้

 

การนอนไม่หลับแบบระยะต่อเนื่อง นอนไม่หลับต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ส่วนใครเกิดเพราะเครียดกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่ยังคลี่คลายไม่ได้ แต่ถ้าเรื่องนั้นๆ ได้รับการแก้ไข ก็จะกลับมานอนหลับได้ปกติ ทางที่ดีควรไปหาหมอ เพื่อหาทางรักษาจะได้ไม่กลายเป็นเรื้อรัง

 

การนอนไม่หลับแบบเรื้อรัง นอนไม่หลับติดต่อกันเกิน 1 เดือนขึ้นไป อาจไม่ได้มาจากความเครียดอย่างเดียว เพราะบางครั้งปัญหาได้คลี่คลายแล้ว แต่ก็ยังนอนไม่หลับอยู่ บางคนจึงกังวลว่าถ้านอนไม่หลับแล้วพรุ่งนี้จะเป็นยังไง ร่างกายจะไปทำงานไหวมั้ย จนกลายเป็นกลัวการนอนหลับไปเลย

 

นอนไม่หลับ แบ่งได้ 4 สาเหตุ

 

สาเหตุที่เกี่ยวข้องกับเรื่องจิตใจ (Psychologic Causes of Insomnia) ผู้ป่วยที่มีอาการนอนไม่หลับส่วนใหญ่ มักเกิดจากอาการบางอย่างที่ส่งผลกระทบต่อเรื่องของจิตใจ อย่างเช่น โรคเครียด โรคซึมเศร้า โดยผู้ป่วยกลุ่มนี้ถึงประมาณ 70% จะมีอาการนอนไม่หลับเป็นอาการหลักๆ

 

สาเหตุที่มีปัจจัยในการกระตุ้นให้เกิดการนอนไม่หลับ (Precipitating Factors of Transient Insomnia) ส่วนใหญ่แล้วมักจะเกิดขึ้นแบบชั่วคราว ได้แก่ การเสียของรัก ความเครียด เจ็บป่วย ปัญหาเรื่องงาน การทำงานเป็นกะ ทำให้นอนไม่เป็นเวลา รวมถึงอาการ Jet Lag และการใช้ยาหรือเครื่องดื่มบางชนิด

 

สาเหตุที่เป็นปัจจัยเสริม (Perpetuating Factors) มีปัจจัยเสริมที่ทำให้การนอนไม่หลับ ได้แก่ เข้านอน/ตื่นนอนไม่เป็นเวลา ออกกำลังกายหรือทำงานที่เครียดก่อนนอน นอนก่อนเวลาที่เคยนอน เปลี่ยนเวลาการนอน ฮอร์โมนเมลาโทนินที่ช่วยทำให้ง่วงลดลง (มักเกิดกับคนวัย 60 ปีขึ้นไป) ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือกาแฟก่อนนอน และสิ่งแวลล้อมรอบข้างเป็นอุปสรรคต่อการนอน

 

สาเหตุที่เกิดจากโรค (Medical and Physical Conditions) การเจ็บป่วยหรือช่วงที่เกิดการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนบางครั้งก็เป็นสาเหตุของการนอนไม่หลับได้เช่นกัน อาทิ โรคบางชนิด อย่าง ภูมิแพ้ พาร์คินสัน หัวใจ สมองเสื่อม หอบหืด หรือ ช่วงไข่ตกของผู้หญิง ประจำเดือนใกล้มา ผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ระยะแรก และใกล้คลอด หรือช่วงเข้าสู่วัยทอง ขายยานอนหลับ